علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

211

آيين حكمرانى ( فارسى )

يافته‌اند كسىكه امامت نماز پيشين را برعهده گرفته همانند هريك از ديگر نمازگزاران است و مردم از نو براى اين نماز امامى برمىگزينند . به هرروى ، اگر امام چنين مسجدى نماز جماعتى را برگزار كند و پس از پايان نماز او ، كسانى ديگر حضور يابند كه جماعت وى را درك نكرده‌اند آنان حق ندارند در آن مسجد جماعت ديگرى برپا كنند ، بلكه بايد فرادى نماز بگزارند ؛ چرا كه برپا داشتن جماعتى ديگر دربردارندهء نوعى اظهار دوگانگى و زمينهء متهم شدن به مخالفت و رويارويى است . اگر امام براى چنين مسجدى دو امام نصب كند ، چنانچه به هركدام نمازهاى خاصى را اختصاص داده باشد ، از اين قبيل كه يكى را به امامت نمازهاى روز و ديگرى را به امامت نمازهاى شب بگمارد اين كار جايز است و هريك از آن امام‌ها امامت همان نمازهايى را كه بر عهده‌شان گذارده شده است بر عهده مىگيرند . چنانچه به هركدام نمازهاى خاصى اختصاص نيافته ، ولى روز يا روزهاى خاصى از هفته به هريك اختصاص داده شده باشد هر يك از آن امام‌هاى منصوب در روز يا روزهايى كه برايش تعيين شده به امامت سزاوارتر است . اما چنانچه نصب اين دو امام به اطلاق برگزار شده و هيچ نمازى يا روزى به فردى معين از آنان اختصاص نيافته باشد هردو در حق تصدى امامت با يكديگر برابرند و هركدام كه در اين كار بر ديگرى پيشى يابد همو به تصدى امامت سزاوارتر است و ديگرى حق ندارد همراه با نمازگزاران ديگر در همان مسجد جماعتى ديگر برپا كند ؛ چرا كه جايز نيست در مساجد دولتى ، به هنگام اقامهء يك نماز دو جماعت برپا شود . البته ، در اين‌كه « پيشى يافتن » كه خود سبب استحقاق اولويت در امامت جماعت است به چه چيزى تحقق مىيابد اختلاف ورزيده و دو احتمال را مطرح كرده‌اند : احتمال نخست آن‌كه مقصود پيشى گرفتن در حضور در مسجد است ؛ احتمال دوم آن‌كه مقصود پيشى جستن در امامت جماعت است . بر اين پايه ، چنانچه در مسجدى از اين نوع دو امام با يكديگر حضور يابند و هيچ‌كدام بر ديگرى سبقتى نداشته باشند در صورتى كه با همديگر در مورد امام به توافق برسند همان فردى كه درباره‌اش توافق كرده‌اند به امامت سزاوارتر است ، ولى در صورتى كه در اين‌باره با يكديگر به توافق نرسند دو احتمال وجود دارد : يكى آن‌كه ميانشان قرعه زده شود و هركدام قرعه به نامش درآيد امامت را بر عهده گيرد ؛